Ir al contenido principal

Crónica da Guerra de Independencia en Tui (VII): á Veiga do Louro primeiro escenario bélico


-->
Deixabamos no anterior relato desta crónica aos diversos elementos das tropas e paisanos sitiadores instalados nos seus respectivos campamentosm arredor do 14 de marzo, comezando de seguido as escaramuzas coas tropas francesas. O 19 de marzo o Abade do Couto recibe no seu cuartel de Entenza a dous comisionados pola Junta Central para colaborar no cerco de Tui, Pablo Morillo e Manuel Acuña y Malvar, que chegan logo dunha accidentada travesia a través de Portugal, ainda que tamén estarán presentes no cerco de Vigo.
En base ao relato de Ruibal logo recollido polo coengo Antonino Cerviño coñecemos con certo detalle os acontecementos que se suceden no campamento do monte de As Penizas, nas terras de Paramos. Osuna Rey resume así os feitos acontecidos no día 21 de marzo:
Enterado D. Felipe de la Concha, jefe de la Compañía de Tiradores del Miño, que una columna estaba avanzando por el puente de A Veiga, decidió acometerla. La compañía descendió por el este de As Penizas hasta aproximarse a las casas de A Veiga, y a cubierto de ellas se aproximaron a la vega del Louro donde estaban desplegadas los infantes franceses en número de 150 a 200, que cubrían a multitud de forrejeadores que segaban el trigo y la hierba para sus caballos. A poco fue bajando gente de As Penizas y San Caetano, y aunque los franceses disponían de cuatro cañones de a ocho y un obús (que retiraban a la ciudad al anochecer), y que estas piezas abrieron fuego sobre los españoles, viendo que estos les dirigían un nutrido fuego de fusilería, se retiraron por el puente hacia Tui, dejando muchos costales y sacos llenos de hierba, y apoderándose los españoles de ocho fusiles con sus bayonetas y correajes; según el cirujano español, las bajas propias fueron de pocos heridos y pronto estarían bien.
Pero os enfrentamentos xa eran constantes nas diversos enclaves do cerco tudense. De novo no día 22 de marzo a Compañía de Tiradores, sen dúbida os máis aventurados de todas os sitiadores, voltan sair das Penizas e atancan con objeto de sorprender y atacar a la guardia francesa en Santa Eufemia. La operación, segundo o cronista Ruibal, se realizó con toda felicidad. Los enemigos experimentaron bastantes bajas de muertos y heridos. La compañía se apoderó de once fusiles con las bayonetas correspondientes, sin que por su parte hubisen perdido un solo hombre.
Logo deste bautismo bélico o cadete Ruibal cos seus compañeiros foi protagonistas doutro sonado ataque contra os franceses. Na madrugada do día 24 de marzo Ruibal cun pequeño grupo de fusileros, pero coa protección de toda a Compañía de Tiradores do Miño e un numeroso grupo de escopeteros do campamento de As Penizas, saliron cara a Tui para apoderarse dunha “caballada” dos franceses que saia todas as mañás á pastar fora das murallas tudenses. Tras deter por sorpresa aos tres franceses que coidaban dos animais logran apoderarse de 34 cabalos e 8 mulos, que levan ao campamento de Paramos.
O comandante das tropas españolas para facilitar a retirada coloca na ponte nova doce piñeiros coas súas ponlas unidas e atadas con outras de Carballo, igualmente preparan unha trincheiras para colocar aos seus soldados. Pois como era previsible os franceses ao coñecer o furto, fan sair de Tui unha ampla columna (segundo Ruibal 2500 infantes e 400 cabalos) que atacan a ponte nova con 300 xinetes pero non logran cruzalo. De seguido a infantería volta a intentalo en dous frentes, a ponte e a zona de Guillerei resistindo as nosas tropas. Finalmente as tropas napoleónicas desisten e retornan a Tui.
Nesta acción podemos destacar quen combaten xentes de varias nacionalidades, pois xunto a españoles e portugueses, loitaron integrantes de dúas compañias de 15 rexemento francés, dous escuadráns de húsares e dous de dragón, un deles alemán, e cabaleiria italiana e bávara, amáis dun escuadrón de cazadores de Saxonia. En consecuencia, aínda que falemos a cotío de tropas francesas é moitos máis propio referirse a tropas napoleónicas pois os exercitos comandandos por Bonaparte abranguian xentes de moitas nacionalidades europeas.
En la distribución de los fusiles cogidos al enemigo, Concha recibió 45, que destinó a armar a otros tantos reclutas, el resto que eran muchísimos más, se los reservó para su gente el comandante del campamento. El armamento de la caballería se destino para el Marqués de la Romana.
No día 25 de marzo achegase un batallón portugués do Rexemento nº 21, con dous cañons de “a cuatro”. Gracias a súa intervención na noitiña dese día as tropas galegas lograron sair dunha emboscada pola cabaleiria francesa. A intervención da artilleria lusa e de dous canons que o comandante das Penizas trouxera de Salvaterra xunto ao terreo de lameiro que existia na zona da Veiga polas chuvias impediron que os xinetes napoleónicos poidesen actuar con facilidades facilitando que as tropas se escondesen nas casas de Guillarei.
Pero estos soio son anticipos do primeiro enfrontamente serio que terá como escenario as terras de Ribadelouro nos días seguintes e que tanta importancia terá para a reconquista de Vigo.

Comentarios

Entradas populares de este blog

A lenda do túnel baixo o MIño

As lendas ou narracións populares, transmitidas oralmente, relatan xeralmente acontecementos ficticios que se teñen por reais, en moitas ocasións mesturados con feitos históricos. Pola súa capacidade de evocación, pola súa transmisión xeracional as lendas conforman un acervo do que chamamos patrimonio inmaterial que cómpre recoller e preservar. Na nosa cidade conservamos varias lendas vencelladas ao caracter histórico da nosa localidade, ao seu caracter fronteirizo e consecuentemente a súa fortificación fronte aos posibles invasores. A máis asentada no imaxinario colectivo tudense é a relativa ao “túnel” que comunica Tui coa outra beira do Miño, coas terras de Valença. Resulta moi significativa esta lenda pois testemuña como na mentalidade dos tudenses a fronteira e a súa condición de limite, de aillamento fronte ao estranxeiro era superada polas nosas xentes que a través do túnel escapaban destas “imposicións” e mantiñan a comunicación coas terras irmáns que as estructuras políticas t…

A Semana Santa tudense e as súas posibilidades

Ricardo Blanco Cicerón

O pasado martes 15 de decembro foi inaugurada no Museo do Pobo Galego, en Santiago de Compostela, unha exposicion que co titulo de “Olladas dunha época” recolle unha escolma das fotografias do chamado “Fondo Blanco-Cicerón” que se custodia no devandito Museo. Como podemos comprobar na portada do catálogo que acompaña a este “post” a cidade de Tui é unha das protagonistas desta mostra que amosa unha selección das fotografías que conformaban a colección de Ricardo Blanco-Cicerón (Tui 1844 – Santiago 1926). Son na súa meiranda parte instantáneas da época do cambio de século, entre 1890-1910, e que respostan ao interese coleccionista de D. Ricardo que conformou ao longo da súa vida a, posiblemente, a máis ampla colección de caracter cultural que teña existido en Galicia: obxectos prehistóricos, artísticos, etc. que nutren hoxe en boa medida os museos da nosa terra. Esta mostra organizada conxuntamente polo Museo do Pobo Galego e o Centro Galego de Artes da Imaxe poderá ser visitada na nosa…