Ir al contenido principal

Un camiño sen pegadas

Publica hoxe, venres 11 de decembro, o "Faro de Vigo" no seu suplemento "Entre ríos, Baixo Miño / Louriña" unha columna de opinión sobre o chamado camiño portugués "da costa" que reproducimos, aínda que sentimos non poder ofrecer una enlace directo ao xornal, pois este suplmento non se publica na rede.


UN CAMIÑO SEN PEGADAS


Ponte medieval en Ribadelouro - camiño portugués



A Lei Lei 3/1996, de 10 de maio, de protección dos camiños de Santiago, establece que reciben o nome de Camiño de Santiago de todas as rutas históricas recoñecidas documentalmente. A historicidade do camiño é un elemento consustancial á propia existencia do Camiño, pois a peregrinación é un elemento inherente a súa identidade. O importante pulo acadado pola peregrinación a Santiago nos últimos anos basease, en boa medida, na recuperación dunha tradición histórica, na revitalización deste legado histórico do que se conservan testemuños documentais.

Por tanto, resulta imprescindible conservar e promover as rutas históricas de peregrinación a Compostela, favorecendo o paso dos peregrinos contemporáneos sobre os vellos roteiros medievais, que deste xeito reviven. Pero unha cousa é revitalizar estas antergas rutas e outra moi distinta é “inventar” novos camiños que carecen de referencias documentais precisas, de datos históricos que avalen o paso secular e regular de peregrinos por eses lugares. Deste xeito estamos traicionando o espirito do Camiño, estamos esmagando a sua veracidade histórica.

Ven este comentario diante do “recoñecemento” do denominado “camiño portugués da costa”, que partindo da Guarda, e por O Rosal, Oia, Baiona, Nigran e Vigo enlaza en Redondela co tradicional camiño portugués, ou desa outra ruta marítima que comunica diversos portos lusos e galegos. Únicamente en Vigo e Baiona documentamos, na Idade Moderna, datos concretos sobre a presenza de peregrinos, moitos estranxeiros, que chegaban a estes portos por vía marítima para realizar a súa peregrinaxe cara Compostela e tamén a súa viaxe de retorno. Pero, ata o presente, ninguen amosa documentos das outras localidades deste itinerario que certifiquen a presenza de peregrinos. Velaí como únicamente a variante ou acceso dende a Ría de Vigo ao camiño portugués ten verosimilitude histórica, pero en lugar de solicitar o recoñecemento deste acceso ou variante, pretendese crear un novo roteiro.

É evidente que estes concellos “da costa” deben beneficiarse dos programas do Xacobeo, pois en sentido amplo toda Galicia é territorio xacobeo, pero non confundamos o “Camiño de Santiago”, un itinerario con séculos de historia, e o “Xacobeo”, un programa de promoción destes camiños polas autoridades autonómicas.

A nosa identidade, e o Camiño de Santiago é un elemento sustancial da mesma, non pode estar ao albur de intereses localistas ou coxunturais, que só nos conduce a perdermos a nosa autoestima colectiva.

Rafael Sanchez Bargiela

Historiador


Comentarios

  1. O que acontece en ocasións coa historia é lamentable. Existe moita manipulación e pouco sentidiño común. Que pretendan facer un camiño pola costa para se beneficiar «turisticamente» ou economicamente do tirón do xacobeo é absolutamente tonto. Pretender que os peregrinos de antigo daban reviravoltas por Galicia adiante é demencial.
    Lembro eu cando se presentou o «apoio» ao «camiño monacal» no pleno da corporación de Tui. Eu fun o único que se opuso, argumentando precisamente o que estás a insistir nestas últimas datas. A corporación de Tui aprobou tal apoio de xeito inconcebible. Claro está que estaba avalado polo informe do Cronista Oficial da cidade, o señor Ernesto Iglesias, que seica agora entrou en razón.
    Do mesmo xeito que todos os camiños levaban a Roma, a Compostela pasaba o mesmo. Pero ollo, como hoxe en día para ir a Santiago desde Tui non se lle ocurre pasar por Lalín, senón que emprega as vías de comunicación modernas que se apoian na depresión meridiana, xeoloxía que os romanos [co seu sentido común] empregaron para construir a vía XIX, vía que logo os peregrinos desde o sur [Al-Andalus, como dicía Al-Idrisi no século XII] utilizaban para achegarse á tumba do apostolo, iso sí, pasando por Tui.

    ResponderEliminar

Publicar un comentario

Entradas populares de este blog

A lenda do túnel baixo o MIño

As lendas ou narracións populares, transmitidas oralmente, relatan xeralmente acontecementos ficticios que se teñen por reais, en moitas ocasións mesturados con feitos históricos. Pola súa capacidade de evocación, pola súa transmisión xeracional as lendas conforman un acervo do que chamamos patrimonio inmaterial que cómpre recoller e preservar. Na nosa cidade conservamos varias lendas vencelladas ao caracter histórico da nosa localidade, ao seu caracter fronteirizo e consecuentemente a súa fortificación fronte aos posibles invasores. A máis asentada no imaxinario colectivo tudense é a relativa ao “túnel” que comunica Tui coa outra beira do Miño, coas terras de Valença. Resulta moi significativa esta lenda pois testemuña como na mentalidade dos tudenses a fronteira e a súa condición de limite, de aillamento fronte ao estranxeiro era superada polas nosas xentes que a través do túnel escapaban destas “imposicións” e mantiñan a comunicación coas terras irmáns que as estructuras políticas t…

A Semana Santa tudense e as súas posibilidades

Xa na noite do Venres Santo xorde de novo unha reflexión sobre a Semana Santa tudense, pois quizais na nosa cidade non chegamos albiscar as súas potencialidades como elemento que forma parte do noso acervo patrimonial que temos a responsabilidade de conservar, sen privala da súa dimensión relixiosa, e dende esta valorización é tamén un posible recurso turístico para Tui, pois poucos lugares de Galicia teñen unha riqueza similar nestas xornadas.


Neste mesmo blogue temos sinalado que inmediata celebración das festas patronais de San Telmo distorsiona a visión destas xornadas de celebración do misterio pascual de Xesús, configuradas como un preludio das festas e, consecuentemente, infravaloradas non xa na súa dimensión espiritual senón na súa significación cultural. Cómpre valorizar as actividades litúrxicas ou para-litúrxicas destas datas, pois, independentemente da súa significación relixiosa ou espiritual, conservan requintadas expresións da nosa historia colectiva da que somos custodi…

O grupo "Ultreya" tudense (I)

A comezos do ano 1932 o daquela profesor do Instituto de Noia, Álvaro de las Casas, funda con varios rapaces alumnos seus os Grupos Ultreya que terán un curto pero activo papel no desenvolmento da nacionalismo entre a mocidade galega.
Alvaro de las Casas (Ourense, 1902 – Barcelona, 1950) é unha persoalidade apaixoante (o estudo de Uxio Breogan Dieguez asi o documenta). Tras os seus estudos de Filosofía e Letras (especialidade de Historia) en Valladolid, trasladouse a Madrid sendo nomeado secretario particular do conde de Vallellano, alcalde de Madrid. Mantivo de sempre grande relación con intelectuais galegos especialmente con Vicente Risco.
Pero en 1930 da un xiro a súa actividade, adoptando unha actividade galeguista e republicana, incorporándose ao ensino público. Chega en 1930 como profesor de Xeografía e Historia ao Instituto de Noia, posto no que continuará ata a súa destitución polos sublevados en agosto de 1936, cando xa tiña fuxido para Portugal. Tivo unha traxectoria ás veces …