Ir al contenido principal

O monumento á cidade de Tui (entrada rectificada)


A escultura pública non é especialmente abondosa na nosa cidade, con todo posuímos obras de Silverio Rivas, Xoán Oliveira, Xoán Piñeiro ou Alfonso Quinteiro coma exemplos sobranceiros que engalanan algunha das nosas prazas e rúas. Na Praza de Galicia, recentemente remodelada, existe un conxunto escultórico realizado en pedra, encargado polo Concello tudense durante o goberno de Ángel Álvarez Durán, da autoría de Magin Picallo, escultor afincano no Baixo Miño onde posúe unha obra ampla e espallada polos nosos concellos.
Magin Xulio Picallo Durán é natural de Troáns - Cuntís, onde naceu en 1943. Estudou na Escola de Artes e Oficios de Compostela e foi discípulo do egrexio escultor galego, Francisco Asorey. Tras casar, radicouse na parroquia de Goián onde reside e ten o seu obradoiro. Ten obra espallada por España e en Galicia resulta especialmente coñecida a súa escultura "Encontro de dous mundos", monumento conmemorativo do quinto centenario da chegada da carabela "Pinta" a Baiona, instalado no Parque da Palma daquela vila.
Na Praza de Galicia tudense está ubicado outro monumento da súa autoría dedicado á cidade de Tui, un conxunto pétreo con diversos personaxes pero que fica especialmente deslucido pola inapropiada base sobre a que está instalado, pois fronte á pedra cincelada do monumento a súa base, que querería lembrar unha barcaza, realizada en pedra pulida contrasta moi negativamente deslucindo o conxunto escultórico.
A voz popular, por veces tan acertada e ás veces tan cruel, ten batizado a este conxunto e a súa praza como a “do Sida”, en referencia aos personaxes ateigados uns sobre outros.
Con todo, este conxunto monumental responde a unha simboloxía que xira arredor da propia cidade de Tui e cuxa explicación tomamos dunha folla solta e mecanografada existente no Arquivo Municipal tudense:
“1.- A figura máis salientable debe interpretarse coma un caudillo celta, en actitude de arrastre –como tirando- e, ao mesmo tempo, indicando o camiño. Remata nun salto ao vacío que simboliza o futuro.
2.- Está tamén o gaiteiro, en actitude de camiñante, formando conxunto co resto, expresa o folclore galego.
3.- A parella de home e muller, porta o primeiro dous seixos, un en cada mán, tentando de provocar unha “chispa” para o lume do sacrificio ordeado polo druida. A muller leva o muiño na mán. Ambos caracterizan ao pobo celta.
4.- A continuación, un guerreiro caído simboliza á Idade Media, plagada de mártires, guerreiros vencidos, atropelos históricos, etc.
5.- Remátase o monumento nun petroglifo, insinuando o núcleo central ao arranque da nosa cultura.
6.- A outra parte do monumento descompóñese en tres figuras entrelazadas, todos mozos, apoiándose e tendendo a mán, elevando e en movemento cara adiante cunha columna en medio e un mozo tallando un capitel; quérese expresar a riqueza arquitectónica e histórica de Tui, antiga capital do reino de Galicia.
7.- A figura central leva na man uns pergameos que representan a cultura.
A obra está pensada en forma de carro ou proa de barco elevada, buscando o futuro, descompoñéndose en catro conceptos: traballo, arquitectura, cultura e folclore.
Podemos ver tamén o escudo de Tui, aínda que non na súa representación heráldica tradicional. A lúa a leva o caudillo celta na mán e as tres estrelas se ven, de xeito abstracto, no núcleo central do monumento.”
Coñecer o que o escultor quixo representar con esta obra axudará a súa valorización, ainda que a principal virtualidade dunha peza escultórica de carácter monumental como está da que hoxe falamos é acadar unha comunicación co espectador para converterse nun referente do espazo público que ocupa, para articular este espazo. E certamente esta obra non logra esta función tanto pola súa inapropiada base, como polas suas dimensións e a súa propia estructura compositiva; non chega a converterse no referente simbólico da cidade ao que aspiraba. Pero é unha peza singular que merece a nosa estima, obra dun digno e acreditado artista da nosa comarca do Baixo Miño.

Comentarios

Entradas populares de este blog

Cristobal Colón Fonterosa e Tui

Ás veces un rato de navegación pola rede na procura dalgún dato nos conduce a outra liña de investigación ou coñecemento inesperado. Rebuscando nos primeiros números da revista gráfica “Vida Gallega” que fundou en 1909 o xornalista Jaime Solá, e que con diversos avatares chegou ata o ano 1963, demos cun artigo sobre Celso García de la Riega e a súa teoría sobre o Colón galego.

García de la Riega (1844-1914) é un funcionario, deputado, xornalista e investigador pontevedrés, pero sobre todo é coñecido por ser o inicador e impulsor da teoría da orixe galega de Cristobal Colón, sendo o primeiro en atacar a teoría xenovesa nunha conferencia realizada en Madrid en 1898 a petición da Sociedad Geográfica de Madrid. Cristobal Colón e a súa biografia estiveron sempre rodeadas de incognitas e dúbidas, mesmo antes da súa morte. A súa personalidade e os pleitos que emprendeu el mesmo ou os seus herdeiros pola sucesión do seu morgado non fixeron máis que contribuír a este afastamento que explica, en…

Manuel Fernández-Valdés Costas, cronista oficial de Tui

Manuel Fernández Costas (Tui, 1887-1962) reclama una biografía que nos achegue a súa importancia e significación. Trátase dun dos principais investigadores da historia tudense e tamén, curiosamente, dos mais esquecidos na actualidade. Neste blog temos recollido en diversas oportunidades referencias á súa actividade e, incluso, algún dos seus artigos xornalísticos.

No volume III da revista “Tuy. Museo y Archivo Histórico Diocesano” (1980) o seu fillo Eloy publica un moi breve apunte biográfico do seu pai xunto a unha moi interesante achega das súas publicacións, especialmente en xornais e revistas, pois en formato libro unicamente saíron dos prelo dúas obras da súa autoría. Unha de carácter profesional (foi funcionario do Corpo Pericial de Aduanas) titulada “Arbitrios, impuestos y recargos que liquidan las aduanas en la importación y exportación de mercancias” (Madrid, Editorial Plutarco, 1948) e outra sobre historia tudense e que recolle e amplía unha serie de artigos publicados no “Fa…

O grupo "Ultreya" tudense (I)

A comezos do ano 1932 o daquela profesor do Instituto de Noia, Álvaro de las Casas, funda con varios rapaces alumnos seus os Grupos Ultreya que terán un curto pero activo papel no desenvolmento da nacionalismo entre a mocidade galega.
Alvaro de las Casas (Ourense, 1902 – Barcelona, 1950) é unha persoalidade apaixoante (o estudo de Uxio Breogan Dieguez asi o documenta). Tras os seus estudos de Filosofía e Letras (especialidade de Historia) en Valladolid, trasladouse a Madrid sendo nomeado secretario particular do conde de Vallellano, alcalde de Madrid. Mantivo de sempre grande relación con intelectuais galegos especialmente con Vicente Risco.
Pero en 1930 da un xiro a súa actividade, adoptando unha actividade galeguista e republicana, incorporándose ao ensino público. Chega en 1930 como profesor de Xeografía e Historia ao Instituto de Noia, posto no que continuará ata a súa destitución polos sublevados en agosto de 1936, cando xa tiña fuxido para Portugal. Tivo unha traxectoria ás veces …