Ir al contenido principal

A prol dun museo no Mosteiro das Clarisas


O Mosteiro das Clarisas tudenses érguese como solemne conxunto arquitectónico no alto do outeiro tudense, ocupando o solar da antiga igrexa da Oliveira e os primeiros pazos episcopais e dos iniciais elementos defensivos da cidade como a chamada “Torre Vella” de Fernando II. Aínda hoxe o peche norte deste mosteiro é a muralla medieval que agocha a única porta que se conserva: a das Estrabancas, actualmente cegada pero perfectamente visible.
Un conxunto enriquecido pola igrexa conventual edificada seguindo os planos do mestre arquitecto compostelá Domingo de Andrade e os armoniosos retábulos, posiblemente obra de Francisco de Castro Canseco, e dotados dun grande equilibro estético e artístico.
Pero esta comunidade, que agora celebra o quinto centenario da súa existencia, maila penalidades sofridas por guerras e conquistas, aínda conserva nas dependencias da clausura numerosos obxectos de uso litúrxico ou mesmo doméstico que posuen unha singular trascendencia como pezas de interese artisticos e/ou histórico.
Ao longo do presente mes de outubro a Sala Municipal de Exposicións do Concello de Tui acolle a exposición que baixo o título de “Cinco séculos desposadas...” deseña un percorrido polos principais fitos da historia deste Mosteiro de Nosa Señora da Concepción e polo xeito de vida desta comunidade de clarisas que teñen na oración en común e na devoción eucarística o seu centro. Pezas como un facistol barroco e un cantoral da mesma época, ou dúas excelentes custodias, especialmente unha cunha decoración dun pelícano –imaxe alusiva á Cristo- do século XVIIII salientan no conxunto de máis de sesenta obxectos alí expostos.
Non menos merecentes de mención son outras pezas expostas: unha imaxe en pedra caliza policromada de San Antonio, posiblemente de autoría ou influencia portuguesa, unha talla en madeira da Inmaculada Concepción, diversos óleos dos século XVII e XVIII, etc. No propio convento ficaron outras pezas non menos significativas tanto de época románica como óleos barrocos de gran formato ou mesmo a bula de fundación do convento de 1515.
Pero unha peza destaca especialmente: o libro de “Toma de hábitos” realizado en pergamiño e ilustrado polo pintor Francisco de Caldas en 1569 por encargo do bispo Diego de Torquemada, exemplo sobranceiro de iconografía renacentista e onde salienta a iluminación deste libriño realizado en pergameo. Entre as imaxes representana cómpre resaltar a figura dun gaiteiro, cicáis a representación máis anterga deste músico característico da nosa terra.
Certamente estamos diante dun dos máis senlleiros conxuntos artísticos tudenses que reclama pola súa antigüidade, pola sua trascedencia para a conformación da cidade, polas pezas artísticas alí conservadas... unha posta en valor ou musealización.
A celebración desta exposición puxo en evidencia a idoneidade de prantexar a convenencia de abordar un proxecto musealizador deste Mosteiro, poñendo en valor o seu patrimonio arquitectónico e exhibindo esta colección de obxectos de interese histórico e artístico que as Clarisas tudenses conservan tras os muros conventuais. Exemplos similares en Galicia poderíamos citar as Clarisas de Allariz, a Colexiata da Coruña, Lourenzá, etc.
Un pequeno museo, ou máis propiamente, unha colección visitable neste Mosteiro suporía unha importante achega para a difusión pública deste conxunto patrimonial e contribuiría eficazmente á promoción da cidade de Tui como un dos referentes patrimoniais de Galicia.
Rafael Sánchez Bargiela

Comentarios

Entradas populares de este blog

A lenda do túnel baixo o MIño

As lendas ou narracións populares, transmitidas oralmente, relatan xeralmente acontecementos ficticios que se teñen por reais, en moitas ocasións mesturados con feitos históricos. Pola súa capacidade de evocación, pola súa transmisión xeracional as lendas conforman un acervo do que chamamos patrimonio inmaterial que cómpre recoller e preservar. Na nosa cidade conservamos varias lendas vencelladas ao caracter histórico da nosa localidade, ao seu caracter fronteirizo e consecuentemente a súa fortificación fronte aos posibles invasores. A máis asentada no imaxinario colectivo tudense é a relativa ao “túnel” que comunica Tui coa outra beira do Miño, coas terras de Valença. Resulta moi significativa esta lenda pois testemuña como na mentalidade dos tudenses a fronteira e a súa condición de limite, de aillamento fronte ao estranxeiro era superada polas nosas xentes que a través do túnel escapaban destas “imposicións” e mantiñan a comunicación coas terras irmáns que as estructuras políticas t…

A Semana Santa tudense e as súas posibilidades

Xa na noite do Venres Santo xorde de novo unha reflexión sobre a Semana Santa tudense, pois quizais na nosa cidade non chegamos albiscar as súas potencialidades como elemento que forma parte do noso acervo patrimonial que temos a responsabilidade de conservar, sen privala da súa dimensión relixiosa, e dende esta valorización é tamén un posible recurso turístico para Tui, pois poucos lugares de Galicia teñen unha riqueza similar nestas xornadas.


Neste mesmo blogue temos sinalado que inmediata celebración das festas patronais de San Telmo distorsiona a visión destas xornadas de celebración do misterio pascual de Xesús, configuradas como un preludio das festas e, consecuentemente, infravaloradas non xa na súa dimensión espiritual senón na súa significación cultural. Cómpre valorizar as actividades litúrxicas ou para-litúrxicas destas datas, pois, independentemente da súa significación relixiosa ou espiritual, conservan requintadas expresións da nosa historia colectiva da que somos custodi…

O grupo "Ultreya" tudense (I)

A comezos do ano 1932 o daquela profesor do Instituto de Noia, Álvaro de las Casas, funda con varios rapaces alumnos seus os Grupos Ultreya que terán un curto pero activo papel no desenvolmento da nacionalismo entre a mocidade galega.
Alvaro de las Casas (Ourense, 1902 – Barcelona, 1950) é unha persoalidade apaixoante (o estudo de Uxio Breogan Dieguez asi o documenta). Tras os seus estudos de Filosofía e Letras (especialidade de Historia) en Valladolid, trasladouse a Madrid sendo nomeado secretario particular do conde de Vallellano, alcalde de Madrid. Mantivo de sempre grande relación con intelectuais galegos especialmente con Vicente Risco.
Pero en 1930 da un xiro a súa actividade, adoptando unha actividade galeguista e republicana, incorporándose ao ensino público. Chega en 1930 como profesor de Xeografía e Historia ao Instituto de Noia, posto no que continuará ata a súa destitución polos sublevados en agosto de 1936, cando xa tiña fuxido para Portugal. Tivo unha traxectoria ás veces …