Ir al contenido principal

A desaparecida pedra oscilante do Monte Aloia


Como xa comentabamos no anterior “post” deste blogue atopamos nunha vella revista científica editada en Roquetas (Tarragona) a fotografía dese famoso penedo do equilibro do Monte Aloia. Figura esta imaxe nun interesante artigo titulado “Excursiones científicas por el Norte de España” na revista “Ibérica do Observatorio do Ebro” de 1915.

A pedra oscilante ou abaladoira do Aloia é un exemplo portentoso dun penedo granítico unido a outra laxe por un pequeno punto que posibilita o seu inestable equilibrio. Estas pedras atopámolas en numerosos lugares de Galicia, posiblemente a de maior sona é a pedra de abalar no Santuario de Nosa Señora da Barca, nas terras de Muxía na Costa da Morte; mais próxima está a Pedra do Equilibrio na parroquia de Arcos (Ponteareas) nas abas do monte da Picaraña.

Me encantó la piedra oscilante. Vímosla oscilar al esfuerzo de un solo hombre. Era fenómeno para mí nunca visto; y de tal manera me satisfizo, que por él solo diera por bien empleado el trabajo de la ascensión, asi se manifesta o P: Longinos Navas, S.J., autor do artigo arriba mencionado, e que acredita o aspecto espectacular deste penedo.

Aínda que a tradición liga estas pedras e o seu inestábel equilibrio como froito do traballo humano ou de intervencións portentosas, o certo é que estas monumentais rochas son resultado dos procesos naturais de erosión.

Esta fotografía nos ofrece o aspecto monumental deste penedo oscilante, un singular atractivo da visita ao Aloia. Pero esta pedra que aguantou as inclemencias do tempo durante séculos non puido resistir a acción vandálica dun grupo de mozos, din que de  Malvas, que haberá tres ou catro décadas botaron monte abaixo o monumental penedo.

Por mágoa non coñezo noticia algunha sobre as tradicións relacionadas con esta pedra oscilante. En moitos lugares estas pedras oscilantes están ligadas a rituais adiviñadores, dependendo de que abalen ou non logo de formularlle á pedra unha determinada pregunta. Como sinala Vitor Vaqueiro no seu libro “Mitoloxia de Galiza” (2011): “acredítase que a función que cumpriron mais a miúdo foi a de adiviñación. Segundo Murguia, houbo un tempo no que as pedras de abalar serviron para probar a fidelidade das mulleres e a virxindade das doncelas; e xa Estrabón, hai 2000 anos, afirmaba que os galegos eran experientes nas artes adiviñatorias. De feito, esta función prognosticadora segue a darse hoxe  xa que se supón que as pedras, en certa maneira, son quen de respostar ás preguntas que se lles formulan, relativas, en xeral, a desexos futuros. Se abalaren enténdese que a resposta é afirmativa. Se non, presuporase a negativa.”

As funcións encomendadas pola tradición popular a estas rochas, teñen variado segundo as diferentes culturas, pero cun nexo común a todas elas: o seu movemento era indicativo de una determinada cualidade. Así, os celtas consideraban as pedras abaladoiras como elementos cargados de fortaleza e resistencia, empregadas nos rituais para protexer aos homes das enfermidades e proporcionarlles a forza posuían. Moitos pobos do norte da Península Ibérica, conservaron a crenza no poder destas pedras para predicir  acontecementos ou desgrazas.

No Aloia conservamos outras interesantes tradicións ligadas ás pedras como é “A Cama do Santo” e as pedras do sol e da auga, das que nos ocuparemos noutra oportunidade, hoxe nos quedamos con esta imaxe certamente sorprendente da pedra do equilibro do Monte Aloia.

Comentarios

Publicar un comentario

Entradas populares de este blog

A lenda do túnel baixo o MIño

As lendas ou narracións populares, transmitidas oralmente, relatan xeralmente acontecementos ficticios que se teñen por reais, en moitas ocasións mesturados con feitos históricos. Pola súa capacidade de evocación, pola súa transmisión xeracional as lendas conforman un acervo do que chamamos patrimonio inmaterial que cómpre recoller e preservar. Na nosa cidade conservamos varias lendas vencelladas ao caracter histórico da nosa localidade, ao seu caracter fronteirizo e consecuentemente a súa fortificación fronte aos posibles invasores. A máis asentada no imaxinario colectivo tudense é a relativa ao “túnel” que comunica Tui coa outra beira do Miño, coas terras de Valença. Resulta moi significativa esta lenda pois testemuña como na mentalidade dos tudenses a fronteira e a súa condición de limite, de aillamento fronte ao estranxeiro era superada polas nosas xentes que a través do túnel escapaban destas “imposicións” e mantiñan a comunicación coas terras irmáns que as estructuras políticas t…

A Semana Santa tudense e as súas posibilidades

Xa na noite do Venres Santo xorde de novo unha reflexión sobre a Semana Santa tudense, pois quizais na nosa cidade non chegamos albiscar as súas potencialidades como elemento que forma parte do noso acervo patrimonial que temos a responsabilidade de conservar, sen privala da súa dimensión relixiosa, e dende esta valorización é tamén un posible recurso turístico para Tui, pois poucos lugares de Galicia teñen unha riqueza similar nestas xornadas.


Neste mesmo blogue temos sinalado que inmediata celebración das festas patronais de San Telmo distorsiona a visión destas xornadas de celebración do misterio pascual de Xesús, configuradas como un preludio das festas e, consecuentemente, infravaloradas non xa na súa dimensión espiritual senón na súa significación cultural. Cómpre valorizar as actividades litúrxicas ou para-litúrxicas destas datas, pois, independentemente da súa significación relixiosa ou espiritual, conservan requintadas expresións da nosa historia colectiva da que somos custodi…

Ricardo Blanco Cicerón

O pasado martes 15 de decembro foi inaugurada no Museo do Pobo Galego, en Santiago de Compostela, unha exposicion que co titulo de “Olladas dunha época” recolle unha escolma das fotografias do chamado “Fondo Blanco-Cicerón” que se custodia no devandito Museo. Como podemos comprobar na portada do catálogo que acompaña a este “post” a cidade de Tui é unha das protagonistas desta mostra que amosa unha selección das fotografías que conformaban a colección de Ricardo Blanco-Cicerón (Tui 1844 – Santiago 1926). Son na súa meiranda parte instantáneas da época do cambio de século, entre 1890-1910, e que respostan ao interese coleccionista de D. Ricardo que conformou ao longo da súa vida a, posiblemente, a máis ampla colección de caracter cultural que teña existido en Galicia: obxectos prehistóricos, artísticos, etc. que nutren hoxe en boa medida os museos da nosa terra. Esta mostra organizada conxuntamente polo Museo do Pobo Galego e o Centro Galego de Artes da Imaxe poderá ser visitada na nosa…