Ir al contenido principal

Alfonso Álvarez Pazo, "pintor de Tui", unha pequena lembranza


No pasado mes de marzo ao completar a organización da terceira edición da exposición colectiva de artistas tudenses “Artuistas” o amigo Ernesto Iglesias Almeida amosoume unhas copias de varias acuarelas de temática tudense diante das que fiquei certamente sorprendido pola sua calidade e polo tratamento da luz daquelas obras. Eran dun debuxante tudense, case esquecido na súa cidade, Alonso Álvarez Pazo. Lembrei daquela que unha plumiñas suas figuraban no libro “Artistas tudenses”, de 1993.
Resultaba pois imprescindible dispor dalgunha obra deste artista tudense que contaba con 93 anos de idade, e foi moi doado. Telefónicamente contacei con D. Alfonso e posteriormente coa súa filla, e nun dos primeiros días de abril coñecin persoalmente a Avarez Pazo no seu piso do barrio vigués de Coia. Por mágoa as presas, as urxencias do traballo impediron que a conversa fora máis aló dunha hora. Pero foi un tempo dabondo para comprobar como Alfonso Álvarez Pazo vivía coma un tudense en terra allea, cun cariño realmente sorprendente pola súa cidade natal, conservando unha memoria prodixiosa, coñecia case pormenorizadamente cada rúa de Tui, cada casa e, se me apuran, a cada veciño... era capaz de debuxar unha rua tudense dende as suas lembranzas. Ficamos emprazados para unha conversa de vagar sobre as súas lembranzas e para falar paseniñamente da posibilidade dunha exposición da súa obra en Tui. Alfonso Álvarez Pazo que fixo centos de traballos publicatarios, algúns tan coñecidos como os espectaculares carteis do cine Fraga de Vigo, era, pola contra, increiblemente reservado para expoñer a súa obra artística, e desbotou en múltiples oportunidade realizar exposicións... unha obra ampla e vigorosa que segue, en grande medida, descoñecida. A presenza de dúas obras súas na exposición colectiva que vimos de clausurar susucitaban interese e reclamaban que, no futuro, poidesemos recuperar para esta cidade a obra de Álvarez Pazo.
Alfonso Alvarez Pazo naceu en Tui. Dende a súa mocidade afeccionouse ao debuxo, estando influenciado polas ilustracións da revista “La Esfera”. A súa primeira proxección artística reflectiuse nas carteleiras que anunciaban as películas do Teatro Principal tudense amaís doutros traballos realizados para os partidos de fútbol do antigo Racing e propagandas da fábrica de gallegas “La Peninsular”.
Na súa xuventude publicou unha serie de debuxos no “Faro de Vigo”, sendo animado polo correspondente deste xornal D. José García Sánchez e o poeta e escritor Gregorio Hernández Matias, ex-alcalde de Salamanca e colaborador do mesmo diario.
En 1932 fixa a súa residencia en Vigo dedicándose ao debuxo publicitario para varias industrias gráficas e axencias de publicidade. En 1951 foi requerido pola empresa Manuel Álvarez e Hijos na que prestou os seus servizos como xefe de publicidade ata a súa xubilación.
Os seus traballos ilustraron varios artigos periodísticos dos seus amigos Darío Álvarez Blázquez e Pedro Díaz Álvarez no seu libro “En Tui llueve diferente”.
De cando en vez, para mitigar a súa saudade, trasládase ata Tui para seguir paseando polas súas rúas e dende O Penedo estender a súa vista polas tranquilas augas do Miño que bordean as fermosas campiñas de Ganfei”
Do libro “Artistas tudenses”.
O tempo, foi traidor desta volta, e levouse o pasado venres a este egrexio pintor tudense, namorado da súa cidade. Finou Alfonso Álvarez Pazo sen que os tudenses de hoxe poidesen coñecer a súa obra, qué tremenda inxustiza... Sirva este pequeno tributo en lembranza súa coma homenaxe e testemuña de admiración porque como poucos soubo captar nos seus debuxos e acuarelas a luz da nosa cidade, a perfección do trazo, a minuciosidade do detalle curioso.. evidenciaban, sobre todo, unha grande técnica que amosa unha grande capacidade creativa propia dun artista. Descanse en paz Alfonso Álvarez Pazo, pintor de Tui como figuraba na súa esquela do pasado venres no “Faro de Vigo”.
Rafael Sánchez Bargiela

Comentarios

  1. Vaia, pois sí que é unha mágoa non coñecer a este artista. ¿Xa nunca máis poderemos ver as suas obras???

    Esa mostra do principio do texto é realmente moi interesante, de conto.

    ResponderEliminar

Publicar un comentario

Entradas populares de este blog

Cristobal Colón Fonterosa e Tui

Ás veces un rato de navegación pola rede na procura dalgún dato nos conduce a outra liña de investigación ou coñecemento inesperado. Rebuscando nos primeiros números da revista gráfica “Vida Gallega” que fundou en 1909 o xornalista Jaime Solá, e que con diversos avatares chegou ata o ano 1963, demos cun artigo sobre Celso García de la Riega e a súa teoría sobre o Colón galego.

García de la Riega (1844-1914) é un funcionario, deputado, xornalista e investigador pontevedrés, pero sobre todo é coñecido por ser o inicador e impulsor da teoría da orixe galega de Cristobal Colón, sendo o primeiro en atacar a teoría xenovesa nunha conferencia realizada en Madrid en 1898 a petición da Sociedad Geográfica de Madrid. Cristobal Colón e a súa biografia estiveron sempre rodeadas de incognitas e dúbidas, mesmo antes da súa morte. A súa personalidade e os pleitos que emprendeu el mesmo ou os seus herdeiros pola sucesión do seu morgado non fixeron máis que contribuír a este afastamento que explica, en…

Manuel Fernández-Valdés Costas, cronista oficial de Tui

Manuel Fernández Costas (Tui, 1887-1962) reclama una biografía que nos achegue a súa importancia e significación. Trátase dun dos principais investigadores da historia tudense e tamén, curiosamente, dos mais esquecidos na actualidade. Neste blog temos recollido en diversas oportunidades referencias á súa actividade e, incluso, algún dos seus artigos xornalísticos.

No volume III da revista “Tuy. Museo y Archivo Histórico Diocesano” (1980) o seu fillo Eloy publica un moi breve apunte biográfico do seu pai xunto a unha moi interesante achega das súas publicacións, especialmente en xornais e revistas, pois en formato libro unicamente saíron dos prelo dúas obras da súa autoría. Unha de carácter profesional (foi funcionario do Corpo Pericial de Aduanas) titulada “Arbitrios, impuestos y recargos que liquidan las aduanas en la importación y exportación de mercancias” (Madrid, Editorial Plutarco, 1948) e outra sobre historia tudense e que recolle e amplía unha serie de artigos publicados no “Fa…

O grupo "Ultreya" tudense (I)

A comezos do ano 1932 o daquela profesor do Instituto de Noia, Álvaro de las Casas, funda con varios rapaces alumnos seus os Grupos Ultreya que terán un curto pero activo papel no desenvolmento da nacionalismo entre a mocidade galega.
Alvaro de las Casas (Ourense, 1902 – Barcelona, 1950) é unha persoalidade apaixoante (o estudo de Uxio Breogan Dieguez asi o documenta). Tras os seus estudos de Filosofía e Letras (especialidade de Historia) en Valladolid, trasladouse a Madrid sendo nomeado secretario particular do conde de Vallellano, alcalde de Madrid. Mantivo de sempre grande relación con intelectuais galegos especialmente con Vicente Risco.
Pero en 1930 da un xiro a súa actividade, adoptando unha actividade galeguista e republicana, incorporándose ao ensino público. Chega en 1930 como profesor de Xeografía e Historia ao Instituto de Noia, posto no que continuará ata a súa destitución polos sublevados en agosto de 1936, cando xa tiña fuxido para Portugal. Tivo unha traxectoria ás veces …