Ir al contenido principal

Alfonso Álvarez Pazo, "pintor de Tui", unha pequena lembranza


No pasado mes de marzo ao completar a organización da terceira edición da exposición colectiva de artistas tudenses “Artuistas” o amigo Ernesto Iglesias Almeida amosoume unhas copias de varias acuarelas de temática tudense diante das que fiquei certamente sorprendido pola sua calidade e polo tratamento da luz daquelas obras. Eran dun debuxante tudense, case esquecido na súa cidade, Alonso Álvarez Pazo. Lembrei daquela que unha plumiñas suas figuraban no libro “Artistas tudenses”, de 1993.
Resultaba pois imprescindible dispor dalgunha obra deste artista tudense que contaba con 93 anos de idade, e foi moi doado. Telefónicamente contacei con D. Alfonso e posteriormente coa súa filla, e nun dos primeiros días de abril coñecin persoalmente a Avarez Pazo no seu piso do barrio vigués de Coia. Por mágoa as presas, as urxencias do traballo impediron que a conversa fora máis aló dunha hora. Pero foi un tempo dabondo para comprobar como Alfonso Álvarez Pazo vivía coma un tudense en terra allea, cun cariño realmente sorprendente pola súa cidade natal, conservando unha memoria prodixiosa, coñecia case pormenorizadamente cada rúa de Tui, cada casa e, se me apuran, a cada veciño... era capaz de debuxar unha rua tudense dende as suas lembranzas. Ficamos emprazados para unha conversa de vagar sobre as súas lembranzas e para falar paseniñamente da posibilidade dunha exposición da súa obra en Tui. Alfonso Álvarez Pazo que fixo centos de traballos publicatarios, algúns tan coñecidos como os espectaculares carteis do cine Fraga de Vigo, era, pola contra, increiblemente reservado para expoñer a súa obra artística, e desbotou en múltiples oportunidade realizar exposicións... unha obra ampla e vigorosa que segue, en grande medida, descoñecida. A presenza de dúas obras súas na exposición colectiva que vimos de clausurar susucitaban interese e reclamaban que, no futuro, poidesemos recuperar para esta cidade a obra de Álvarez Pazo.
Alfonso Alvarez Pazo naceu en Tui. Dende a súa mocidade afeccionouse ao debuxo, estando influenciado polas ilustracións da revista “La Esfera”. A súa primeira proxección artística reflectiuse nas carteleiras que anunciaban as películas do Teatro Principal tudense amaís doutros traballos realizados para os partidos de fútbol do antigo Racing e propagandas da fábrica de gallegas “La Peninsular”.
Na súa xuventude publicou unha serie de debuxos no “Faro de Vigo”, sendo animado polo correspondente deste xornal D. José García Sánchez e o poeta e escritor Gregorio Hernández Matias, ex-alcalde de Salamanca e colaborador do mesmo diario.
En 1932 fixa a súa residencia en Vigo dedicándose ao debuxo publicitario para varias industrias gráficas e axencias de publicidade. En 1951 foi requerido pola empresa Manuel Álvarez e Hijos na que prestou os seus servizos como xefe de publicidade ata a súa xubilación.
Os seus traballos ilustraron varios artigos periodísticos dos seus amigos Darío Álvarez Blázquez e Pedro Díaz Álvarez no seu libro “En Tui llueve diferente”.
De cando en vez, para mitigar a súa saudade, trasládase ata Tui para seguir paseando polas súas rúas e dende O Penedo estender a súa vista polas tranquilas augas do Miño que bordean as fermosas campiñas de Ganfei”
Do libro “Artistas tudenses”.
O tempo, foi traidor desta volta, e levouse o pasado venres a este egrexio pintor tudense, namorado da súa cidade. Finou Alfonso Álvarez Pazo sen que os tudenses de hoxe poidesen coñecer a súa obra, qué tremenda inxustiza... Sirva este pequeno tributo en lembranza súa coma homenaxe e testemuña de admiración porque como poucos soubo captar nos seus debuxos e acuarelas a luz da nosa cidade, a perfección do trazo, a minuciosidade do detalle curioso.. evidenciaban, sobre todo, unha grande técnica que amosa unha grande capacidade creativa propia dun artista. Descanse en paz Alfonso Álvarez Pazo, pintor de Tui como figuraba na súa esquela do pasado venres no “Faro de Vigo”.
Rafael Sánchez Bargiela

Comentarios

  1. Vaia, pois sí que é unha mágoa non coñecer a este artista. ¿Xa nunca máis poderemos ver as suas obras???

    Esa mostra do principio do texto é realmente moi interesante, de conto.

    ResponderEliminar

Publicar un comentario

Entradas populares de este blog

A lenda do túnel baixo o MIño

As lendas ou narracións populares, transmitidas oralmente, relatan xeralmente acontecementos ficticios que se teñen por reais, en moitas ocasións mesturados con feitos históricos. Pola súa capacidade de evocación, pola súa transmisión xeracional as lendas conforman un acervo do que chamamos patrimonio inmaterial que cómpre recoller e preservar. Na nosa cidade conservamos varias lendas vencelladas ao caracter histórico da nosa localidade, ao seu caracter fronteirizo e consecuentemente a súa fortificación fronte aos posibles invasores. A máis asentada no imaxinario colectivo tudense é a relativa ao “túnel” que comunica Tui coa outra beira do Miño, coas terras de Valença. Resulta moi significativa esta lenda pois testemuña como na mentalidade dos tudenses a fronteira e a súa condición de limite, de aillamento fronte ao estranxeiro era superada polas nosas xentes que a través do túnel escapaban destas “imposicións” e mantiñan a comunicación coas terras irmáns que as estructuras políticas t…

A Semana Santa tudense e as súas posibilidades

Xa na noite do Venres Santo xorde de novo unha reflexión sobre a Semana Santa tudense, pois quizais na nosa cidade non chegamos albiscar as súas potencialidades como elemento que forma parte do noso acervo patrimonial que temos a responsabilidade de conservar, sen privala da súa dimensión relixiosa, e dende esta valorización é tamén un posible recurso turístico para Tui, pois poucos lugares de Galicia teñen unha riqueza similar nestas xornadas.


Neste mesmo blogue temos sinalado que inmediata celebración das festas patronais de San Telmo distorsiona a visión destas xornadas de celebración do misterio pascual de Xesús, configuradas como un preludio das festas e, consecuentemente, infravaloradas non xa na súa dimensión espiritual senón na súa significación cultural. Cómpre valorizar as actividades litúrxicas ou para-litúrxicas destas datas, pois, independentemente da súa significación relixiosa ou espiritual, conservan requintadas expresións da nosa historia colectiva da que somos custodi…

O grupo "Ultreya" tudense (I)

A comezos do ano 1932 o daquela profesor do Instituto de Noia, Álvaro de las Casas, funda con varios rapaces alumnos seus os Grupos Ultreya que terán un curto pero activo papel no desenvolmento da nacionalismo entre a mocidade galega.
Alvaro de las Casas (Ourense, 1902 – Barcelona, 1950) é unha persoalidade apaixoante (o estudo de Uxio Breogan Dieguez asi o documenta). Tras os seus estudos de Filosofía e Letras (especialidade de Historia) en Valladolid, trasladouse a Madrid sendo nomeado secretario particular do conde de Vallellano, alcalde de Madrid. Mantivo de sempre grande relación con intelectuais galegos especialmente con Vicente Risco.
Pero en 1930 da un xiro a súa actividade, adoptando unha actividade galeguista e republicana, incorporándose ao ensino público. Chega en 1930 como profesor de Xeografía e Historia ao Instituto de Noia, posto no que continuará ata a súa destitución polos sublevados en agosto de 1936, cando xa tiña fuxido para Portugal. Tivo unha traxectoria ás veces …