Ir al contenido principal

Cen anos dos Mártires de Sobredo

 Este luns 28 de novembro cúmprense cen anos dos tráxicos sucesos de Sobredo – Guilarei, un loitoso fito na loita do movemento agrario que protagonizou a vida socio-política de Galicia nas primeiras décadas do pasado século.

En Tudensia temos abordado en diversas oportunidades a significación deste evento histórico e as súas repercusión na dinámicas sociais daquel momento:

Novembro 27, 2008

Os mártires de Sobredo, "froreceu unha rosa que agoira Libertade"

http://tudensia.blogspot.com/2008/11/os-mrtires-de-sobredo-froreceu-unha.html

Maio 09, 2012

Agrarios tudenses en "El Agrario" de Buenos Aires de 1923

http://tudensia.blogspot.com/2012/05/agrarios-tudenses-en-el-agrario-de.html

Novembro 18, 2013

Notas sobre o agrarismo tudense e os "Mártires de Sobredo"

http://tudensia.blogspot.com/2013/11/notas-sobre-o-agrarismo-tudense-e-os.html

Novembro 18, 2020

"Sobredo" un poema de Alfredo Guisado

http://tudensia.blogspot.com/2020/11/sobredo-un-poema-de-alfredo-guisado.html

Xullo 26, 2022

O centenario do Congreso Regional Agrario de Tui, 28-30 de xullo de 1922

http://tudensia.blogspot.com/2022/07/o-centenario-do-congreso-regional.html

Estes posts recollen unha información suficiente, nunca completa, para achegarse a estes sucesos e ao seu contexto histórico no que a nosa cidade e a súa contorna viña tendo un protagonismo determinante e que logo dos acontecementos do 28 de novembro e a morte Cándida Rodríguez -embarazada e veciña de Pazos de Reis-, Joaquín Estevez Besada, de Soutelo, e Venancio González Romero, que era presidente do "Sindicato de obreros y agricultores de Budiño", resulta notablemente incrementado.

Venancio González Romero

O movemento agrario impulsa unha ampla mobilización social que xorde das indignas condicións de vida do noso campo que manteñen á maioría da poboación en condicións de vida miserentas. Unhas penurias que obrigan a moitos a tomar o camiño da emigración, onde moitos logran progresar e adquirir unha conciencia socio-política que os leva a procurar un cambio nas condicións de vida da súa terra, onde residen familiares e amigos. O papel determinante do mundo emigrante xunto coa toma de conciencia social das clases desfavorecidas, especialmente o incipiente grupo de obreiros de serradoiros e outras industrias, son o berce para que xorda o agrarismo como unha forza transversal a prol da transformación do sistema de propiedade da terra que implique a superación da pobreza endémica e do  caciquismo que a sustenta.

O agrarismo é un movemento que abrangue a unha boa parte da sociedade e, por conseguinte, recolle diversas tendencias políticas, dende posturas de moderación, a socialistas, anarquistas, católicos, etc. Unha diversidade que converxe progresivamente dende a reclamación da redención dos foros á súa abolición.... nunha loita que chegará ata 1926 cando na Ditadura de Primo de Rivera e cun ministro tudense, José Calvo Sotelo, se promulgue a redención do sistema foral ata daquela imperante en Galicia.

Lembrar esta data, os nomes das vítimas, o protagonismo da sociedade tudense e galega naquela loita antiforal é un xeito de honrar a Cándida, Joaquín e Venancio, de recuperar a memoria local, de dignificar e significar a tantos e tantos agraristas anónimos que naquel tempo loitaron para mellorar as condicións de vida na nosa terra, promover a modernización do noso campo, acceder á educación... Unha loita e reivindicación asumida especialmente polos sectores menos favorecidos da sociedade tudense, os labregos e o escaso proletario industrial. Estes feitos son tamén parte do noso patrimonio colectivo, expresión da vontade dunha colectividade para construír o seu futuro. Resulta, por tanto, especialmente relevante que a lembranza dos “Mártires de Sobredo” se incorpore ao rueiro de Tui como testemuña de recoñecemento e de orgullo local.   

Tamén neste mércores 23 de novembro o Parlamento de Galicia, nunha iniciativa certamente singular pero de gran significación, aprobou por unanimidade unha declaración institucional ao abeiro do centenario dos sucesos de Sobredo  que polo seu interese reproducimos:

 

Declaración de recoñecemento ao agrarismo galego

Desde finais do século XIX e ata entrado o XX, a sociedade galega mergullouse nunha loita para reivindicar os dereitos da terra que traballaba. Este movemento, coñecido coa denominación de agrarismo, foi decisivo para os labregos e labregas da nosa comunidade e rematou coa redención dos foros vixentes desde a Idade Media. Ata ese momento, sucesos como o ocorrido hai cen anos en Sobredo (parroquia de Guillarei, Concello de Tui), nos que perderon a vida polos disparos da Garda Civil Cándida Rodríguez, Joaquín Besada e Venancio González, lémbrannos a importancia deste movemento no avance de Galicia.


A crueza da realidade diaria da poboación agraria, que representaba máis de tres cuartos do total da demografía galega, unido á profunda crise que vivía España, propiciaron a aparición dun pensamento crítico que reclamaba unha transformación integral do sistema vixente. En Galicia, este descontento xeral cristalizou nun movemento histórico, sen precedentes. Os labregos e as labregas comezaron a agruparse, pouco a pouco, unidos polas ansias de mellora nas condicións de vida e a eliminación das desigualdades existentes.

 
As sociedades labregas dinamizaron o rural e loitaron por reformular as regras de propiedade da terra e garantir dereitos básicos como a educación ou a sanidade. Tamén reclamaron melloras nos modos de traballo e a introdución de tecnoloxías que facilitasen as tarefas diarias. Os fitos desta loita tiveron repercusións dentro e fóra dos límites de Galicia ata a esperada aprobación, en 1926, do Real decreto lei de redención dos foros.


O Parlamento de Galicia recoñece o espírito solidario de todos os que loitaron a favor dos dereitos dos seus semellantes, coa vista posta na mellora da sociedade galega, e lembra as vítimas da represión contra este movemento, producidas en Campo da Porta (Salcedo, Pontevedra), Oseira (Cea), Nebra (Porto do Son), Terra de Trasancos, Sofán (Carballo) ou  Sobredo (Tui), e tantos outros lugares do territorio galego.


Santiago de Compostela, 23 de novembro de 2022

Imaxe do acto cívico conmemorativo deste centenario
celebrado o pasado 19 de novembro no Teatro Municipal de Tui


Comentarios

Entradas populares de este blog

O antigo Hospital e Inclusa (actual Edificio "Francisco Sánchez") cumpre hoxe cen anos

Neste ano 2023 a cidade de Tui vive diversos aniversarios de interese, especialmente o referente ao cuarto centenario do falecemento do egrexio médico e filósofo tudense, Francisco Sánchez, sobre o que nos ocuparemos en datas próximas. https://www.facebook.com/fotosantiguastuy/photos Centrará hoxe a nosa atención outra significativa efeméride, o centenario da inauguración do Hospital e Inclusa de Tui celebrado o 1 de maio de 1923, hai hoxe cen anos, que culminaba un longo proceso de construción deste edificio. Na actualidade este antigo hospital é o Edificio “Francisco Sánchez” coñecido popularmente como Área Panorámica de Tui. É pois unha feliz oportunidade para realizar unha aproximación a historia deste edificio emblemático da nosa cidade. Un edificio creado para acoller as instalación do hospital e da casa de expósitos, ou inclusa. A historiografía ten abordado nas últimas décadas aspectos da historia social pouco atendidos tradicionalmente. O tema da marxinación social é un de

Rafael Areses Vidal e o monte Aloia

Unha das personalidades tudenses mais sobranceiras nos últimos cen anos foi, sen dúbida, o enxeñeiro forestal Rafael Areses Vidal. Todos ligamos a súa figura co Monte Aloia, unha das grandes alfaias do noso territorio e que foi unha realización de Areses Vidal, pero a súa traxectoria e obra abrangue moitos outros aspectos de interese e transcendencia.-  Rafael Areses Vidal, en Foto de G. Gutierrez en Vida Gallega 15.10.1917 Existen diversos traballos que abordan a biografía de Rafael Areses polo que resultaría reiterativo repetir estes datos aos que os nosos lectores poden acceder con facilidade. No ano 2000 o Parque Natural do Monte Aloia editou un libriño de 32 páxinas titulado D. Rafael Areses Vida. Biografia dun home dedicado aos bosques de Galicia. Mais recentemente o número 7 de Castelllum Tyde, revista do Instituto de Estudios Tudenses, correspondente aos anos 2020/21, publicou un traballo de Jesús Pemán García, Antonio Morcillo San Juan e Juan Picos Martín: Rafael Areses Vid

Unha nova entelequia: un Camiño Portugués de Nossa Senhora do Norte por Tomiño e Gondomar

Vivimos nun mundo mediático onde cada vez temos acceso a un maior abano de información de todo tipo, o que en principio resulta altamente positivo e enriquecedor pero paralelamente existe o evidente risco de carecer de elementos de discernimento e valorización para recoñecer o rigor e a falsidade, a veracidade e os falseamentos. Ven a conto esta obviedade para abordar unha breve reflexión sobre a noticia que en días pasados publicaron os medios de comunicación con este titular: Tras un año de investigación, la alcaldesa de Tomiño, Sandra González; el presidente de la Cámara Municipal de Vila Nova de Cerveira, Rui Teixeira, junto al alcalde de Gondomar, Francisco Ferreira, y la concejala de turismo de Redondela, María Castro; y el arquitecto e investigador Antonio Soliño, presentaron el «Camiño da Nosa Señora do Norte a Santiago», una variante del Camino de Santiago que pasa por el territorio que recogen ya los archivos históricos. No texto da noticia se afirma o seguinte: La invest