Os achados arqueolóxicos na Praza do Pracer: excepcional oportunidade para afondar no coñecemento do noso patrimonio e da nosa historia

O Concello de Tui promove actualmente unhas intervencións nalgunhas das prazas do noso conxunto histórico que implican loxicamente un control arqueolóxico previo á realización das obras previstas ao intervir en lugares tan sensibles patrimonialmente.

A actuación arqueolóxica na Praza do Pracer tudense, na cerna do seu conxunto histórico, correu a cargo da arqueóloga Soledad Prieto Robles  xunto a Juan José Perles Fontao acreditados profesionais cunha longa experiencia na investigación arqueolóxica na nosa cidade.

Como xa recolleron os medios de comunicación nas catas efectuadas nesta Praza do Pracer foron recuperados interesantes restos arqueolóxicos de época romana que suscitan un enorme interese pola súa envergadura e singularidade.

Nas fotos que achegamos figuran as diversas estruturas atopadas, salientando especialmente o pozo e o conxunto de escaleiras apegadas a un muro de boa traza e envergadura, xunto a un abondoso número de restos cerámicos (tegula, terra sigilata, ánforas, cerámica común...) do mesmo período histórico da romanización.

Pero hai dous feitos moi salientables neste achado que outórganlle unha especial relevancia. Estas estruturas construtivas aparecen practicamente en superficie, a moi escasa profundidade. Isto implica que nese lugar, ao longo dos séculos, non houbo outra ocupación, non houbo edificacións, pois os restos agora descubertos non están alterados por intervencións posteriores. Estamos pois nun nivel de ocupación romana sen alteracións ao longo do tempo. As preguntas xorden nesta circunstancia: por que non se edificou nunca? había memoria dese lugar e a súa significación, que hoxe temos perdida, e que motivou manter ese lugar sen intervención algunha?

Como ben saben os nosos lectores son abondosos os achados correspondentes á época da Romanización atopados nas numerosas catas realizadas en diversos lugares do conxunto histórico por mor da obriga legal dun control arqueolóxico previo a calquera obra que implique remoción de terras. Dende os achados do solar do “Casino vello” no Paseo da Corredoira, aos descubertos na rúa Bispo Lago, Tide, Ordoñez, na propia catedral, e tantos outros lugares ou os máis recentes na Praza da Estrela, tan próxima á Praza do Pracer, cun horizonte cronolóxico similar.

Un volume de datos que apuntan a unha intensa ocupación do espazo do conxunto histórico tudense en época romana. Pero nunca foi posible acometer unha intervención de carácter arqueolóxico que posibilite unha investigación sobre ese momento histórico e que nos ilustre sobre como era o Tude romano. Ata o presente as intervencións arqueolóxicas realizadas foron por mor de controis preventivos para obras, nunca se realizou en Tui unha investigación arqueolóxica en área para documentar o noso pasado.

Hoxe temos esa oportunidade excepcional na Praza do Pracer, en moi poucos lugares podemos acometer unha escavación arqueolóxica en área e ademais nun lugar non alterado por posteriores ocupacións dese terreo. Por conseguinte, resulta imprescindible ampliar os traballos arqueolóxicos na Praza do Pracer para documentar a ocupación romana dese lugar e que nos permita achegarnos ao coñecemento da nosa cidade no momento da Romanización.

As obras previstas nesta Praza do Pracer tiñan como finalidade a promoción do noso conxunto histórico, unha escavación da totalidade desta Praza é a mellor contribución que podemos realizar para a protección e conservación do noso patrimonio cultural, para coñecer como era Tui hai dous mil anos. Non podemos perder esta excepcional oportunidade de realizar unha intervención en toda a Praza do Pracer para documentar a evolución histórica deste espazo. É unha ocasión irrepetible de investigar a ocupación histórica deste lugar.

Unha vez rematada esta intervención será o momento de valorar a posible musealización dos achados ou soterrar de novo estes restos, para a súa mellor conservación. Aínda que finalmente se decida o seu soterramento non sería un proceso infrutuoso senón que esta investigación posibilitaría avanzar no coñecemento do noso pasado. A nosa historia, o noso patrimonio é o mellor recurso que posúe a nosa cidade, esta escavación en área da Praza do Pracer é a ocasión de expresar o compromiso da cidade,e do seu Concello, polo coñecemento e valorización do noso patrimonio cultural, a nosa principal sinal de identidade.

Non podemos conformarnos cunha modificación das obras previstas nesta Praza do Pracer en funcións dos informes sobre os achados realizados ata o presente, resulta imprescindible adiar estas obras e acometer unha actuación arqueolóxica na totalidade da Praza acompañada dun traballo de difusión e comunicación deste proceso arqueolóxico.

Nunca en Tui houbo unha oportunidade como esta para investigar, con metodoloxía arqueolóxica, o noso pasado. Temos a responsabilidade colectiva de non desbotar este momento, pois os restos ata agora atopados son da suficiente entidade como para avanzar no seu estudo. Faremos moito máis polo noso patrimonio, pola súa conservación e pola súa promoción realizando esta investigación arqueolóxica en toda a Praza que recuperando o proxecto de obras anunciado polo Concello tudense. Nas administracións ás que corresponde a tutela do patrimonio cultural está agora esta responsabilidade.

O patrimonio cultural non é simplemente unha pesada obriga é unha excepcional oportunidade para o enriquecemento social dunha comunidade, para a súa cohesión social, para reforzar a súa identidade e o orgullo de pertenza dos cidadáns e, ademais, eficazmente xestionado, o patrimonio cultural é unha ferramenta que posibilita o desenvolvemento socioeconómico, mellorando a vida dos cidadáns.

Temos a responsabilidade de non desbotar, por desidia ou por razóns orzamentarias, esta excepcional oportunidade para coñecer a historia de Tui.